De Hongaarse filosoof Kertesz stelt:
“Ik heb in de Holocaust de condition humaine herkend, de eindhalte van het grote avontuur waar de Europese mens na tweeduizend jaar ethische en morele cultuur op uitgekomen is.”

Eigenlijk wordt hier het christendom ter verantwoording geroepen. Heel plausibel. Maar wíé of wat is ‘het christendom’? Het evangelie, de Schrift of de Verrezene? Of zou het kunnen zijn dat wij bevreesd zijn voor ‘navolging’? De gelovige schroomt te erkennen: ‘ik ben een zondaar.’; maar zonder die erkenning blijft een christen-dom. 

De Verrezene heeft de eindhalte van het levensavontuur met (en in) glans en luister gehaald, Hij is de vervulling van de Schrift. Het bevreesd zijn is wellicht een condition humaine; het niet bevreesd zijn is wel zeker een roeping.